به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی به نقل از خبرگزاری فارس، رویترز نوشت: نزدیکشدن چهار ماهواره نظامی روسیه به یک ماهواره تجاری فنلاندی، توجه مقامهای نظامی غرب را به قابلیتهای فضایی مسکو جلب کرده است. فرمانده فضایی آلمان میگوید چنین تواناییهایی در صورت استفاده علیه شبکههای گستردهای مانند استارلینک، ممکن است بر عمر عملیاتی ماهوارهها و کیفیت خدمات آنها تأثیر بگذارد.
مانور ماهوارههای روسی چه نگرانی ایجاد کرد؟
روسیه در ماه مه چهار ماهواره نظامی با نامهای کاسموس ۲۶۱۰ تا ۲۶۱۳ را به نزدیکی یک ماهواره تصویربرداری راداری متعلق به شرکت فنلاندی آیسآی هدایت کرد. نیروی فضایی آمریکا این تحرکات را گزارش داده و شرکت آیسآی نیز تأیید کرده است که یکی از ماهوارههایش در این رویداد حضور داشته است.
این شرکت دادههای تصویربرداری ماهوارهای را در اختیار آمریکا و متحدانش قرار میدهد و تصاویر آن برای بررسی تحولات میدانی اوکراین نیز استفاده میشود. همین ارتباط باعث شده است فعالیت ماهوارههای روسی با حساسیت بیشتری از سوی مقامهای غربی دنبال شود.
مایکل تراوت، فرمانده فضایی آلمان، در گفتوگو با رویترز، حرکت ماهوارههای روسی در نزدیکی ماهواره آیسآی را به «تعقیب» تشبیه کرد. او معتقد است قابلیت هماهنگی چند فضاپیما و نزدیکشدن آنها به ماهوارههای دیگر، در صورت استفاده علیه منظومههای بزرگ ماهوارهای، میتواند پیامدهایی برای عملکرد این شبکهها داشته باشد.
بااینحال، اطلاعات منتشرشده درباره این رویداد بهتنهایی مشخص نمیکند که هدف نهایی مانورهای روسیه چه بوده است.
چرا استارلینک در مرکز نگرانیها قرار دارد؟
استارلینک، متعلق به شرکت اسپیسایکس، یکی از بزرگترین شبکههای ماهوارهای جهان است که کاربردهای نظامی آن اهمیت پیدا کرده است. وابستگی فزاینده نیروهای نظامی آمریکا به آن باعث شده است حفاظت از این زیرساختها به یکی از مسائل مهم برنامهریزی جنگی تبدیل شود.
تراوت هشدار داده است که قابلیتهای مشاهدهشده در فعالیت ماهوارههای روسی، اگر مستقیماً علیه استارلینک به کار گرفته شوند، ممکن است طول عمر عملیاتی ماهوارهها را کاهش دهند و کیفیت خدمات را تحت تأثیر قرار دهند.
او همچنین تأکید کرده است که ایجاد اختلال در عملکرد ماهوارهها لزوماً به حمله مستقیم یا انهدام آنها نیاز ندارد. از نگاه این فرمانده آلمانی، برخی اقدامات در مدار میتوانند بدون تخریب فیزیکی ماهواره، هزینههای عملیاتی شبکه را افزایش دهند.
سناریویی احتمالی، نه حملهای تأییدشده
فرمانده فضایی آلمان برای توضیح نگرانی خود، سناریویی فرضی را مطرح کرده است: یک ماهواره در مسیر مداری استارلینک قرار بگیرد و سپس از هم بپاشد. در چنین شرایطی، ماهوارههای دیگر ممکن است برای جلوگیری از برخورد احتمالی، مسیر خود را تغییر دهند.مانورهای اجتنابی به مصرف سوخت نیاز دارند و میتوانند بر عمر عملیاتی ماهوارهها اثر بگذارند.
بلینـدا مارچاند، دانشمند ارشد شرکت آمریکایی اسلینگشات اروسپیس که در حوزه اطلاعات فضایی فعالیت میکند، نیز چند احتمال را برای نزدیکشدن ماهوارههای روسی به ماهواره آیسآی مطرح کرده است؛ از جمله جمعآوری اطلاعات، بررسی قابلیتهای فنی یا نشاندادن توانایی مانور در مدار.
روایت شرکت فنلاندی از ماجرا
رافال مودژفسکی، مدیرعامل آیسآی، گفته است که این شرکت پس از رویداد مورد بحث، ماهواره خود را جابهجا کرد و در پی آن، ماهوارههای روسی نیز مانورهای بیشتری انجام دادند.
او این اتفاق را نمونهای از شرایطی دانسته است که در آن فضاپیماها میتوانند برای مشاهده یکدیگر یا، بهطور بالقوه، ایجاد آسیب به یکدیگر نزدیک شوند. از نظر او، نظارت مستمر بر فعالیتهای مداری و بررسی راههای حفاظت از ماهوارهها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در عین حال، روسیه جزئیات قابلیتهای گروه ماهوارههای کاسموس را بهصورت عمومی اعلام نکرده است.
واکنش آلمان به نگرانیهای فضایی
آلمان در چارچوب برنامهای گسترده برای تقویت تواناییهای فضایی خود، توسعه ماهوارههای بازرسی را دنبال میکند. این ماهوارهها میتوانند برای بررسی وضعیت و فعالیت فضاپیماهای دیگر به کار گرفته شوند. به گفته تراوت، گزینههایی برای ایجاد اختلال در فعالیتهای فضایی، بدون انهدام مستقیم هدف، نیز در دست بررسی است.
نیروهای مسلح آلمان همچنین قراردادی با شرکت آیسآی و یک شرکت آلمانی برای ساخت دهها ماهواره منعقد کردهاند. بخشی از هدف این برنامه، تقویت تواناییهای جاسوسی و جنگی ناتو، بهویژه در جناح شرقی این ائتلاف، عنوان شده است.
استارلینک بعد از شروع جنگ اوکراین با فراهمکردن ارتباطات ماهوارهای برای نیروهای اوکراینی، از جمله در هدایت پهپادها و پشتیبانی از عملیات میدانی، به یکی از زیرساختهای مهم ارتباطی این کشور در جنگ تبدیل شده است؛ و در مقابل، مسکو هشدار داده است که ماهوارههای غربیِ کمککننده به اوکراین ممکن است هدف اقدامات تلافیجویانه قرار بگیرند.
وزارت جنگ آمریکا نیز قراردادهای چند میلیارد دلاری جدیدی با اسپیسایکس امضا کرده تا این شرکت در توسعه شبکه ارتباطی ماهوارهای جنگی نسل بعدی آمریکا مشارکت کند؛ شبکهای که قرار است سامانههای تسلیحاتی، سنسورها و زیرساختهای جنگی آمریکا را بهصورت لحظهای به هم متصل کند.